Vlaamse successierechten, een vak apart.
1. Tarief 2. Vermindering 3. Opdeling erfdeel 4. Familiale ondernemingen
Successieplanning
- eenheid van goederen
- nadelige effecten
- onenigheden
- laagste
schijven
- grond
en woning
- voorbehoud van
vruchtgebruik
- medeëigendom
Laagste
schijven
Anders dan bij de successierechten kan bij de schenkingsrechten de
progressiviteit van de rechten doorbroken worden. Inderdaad,
de schenkingsrechten zullen telkens opnieuw berekend worden vanaf de laagste
schijven, indien tussen twee schenkingen minstens 3 jaar ligt. Wel zal men
bij vererving de successierechten per erfgenaam berekenen op de som van de
nettowaarden van de goederen die deze erfgenaam verkrijgt.
De belastingtarieven bij vererving tussen afstammelingen en
echtgenoten in het Vlaams Gewest bedragen
|
SUCCESSIERECHTEN (Vlaams Gewest) in rechte
lijn (grootouders, ouders, kinderen), tussen
echtgenoten, en (sedert 1/1/2001) tussen ("officieel")
samenwonenden |
|
Schijf |
Tarief |
|
tot 2 miljoen |
3% |
|
van 2 miljoen tot 10 miljoen |
9% |
|
boven de 10 miljoen |
27% |
De belastingtarieven bij SCHENKING tussen afstammelingen en
echtgenoten bedragen :
|
SCHENKINGSRECHTEN in rechte lijn
(grootouders, ouders, kinderen) en tussen
echtgenoten
|
|
Schijf |
Tarief |
|
tot 500.000 frank |
3% |
|
van 500.000 tot 1.000.000 |
4% |
|
van 1.000.000 tot 2.000.000 |
5% |
|
van 2.000.000 tot 4.000.000 |
7% |
|
van 4.000.000 tot 6.000.000 |
10% |
|
van 6.000.000 tot 8.000.000 |
14% |
|
van 8.000.000 tot 10.000.000 |
18% |
|
van 10.000.000 tot 20.000.000 |
24% |
|
boven 20.000.000 |
30% |
Voorbeeld
Door de overdracht van de goederen te spreiden over meerdere schenkingen met
telkens een wachtperiode van minstens drie jaar, zal de progressiviteit vermeden
worden.
We geven een voorbeeld. Voor een erfenis van 20 miljoen frank per
erfgenaam (in de rechte lijn of tussen echtgenoten) bedraagt de verschuldigde
belasting 3.480.000 frank per erfgenaam. Als die 20 miljoen frank wordt
overgedragen via 5 schenkingen van telkens 4 miljoen frank met een tussen
periode van 3 jaar, bedraagt de totale belasting slechts 1.125.000 frank (=5
maal een bedrag van 225.000 frank).
Behoort deze 20 miljoen tot het gemeenschappelijke vermogen van de ouders,
dan belopen de schenkingsrechten slechts 850.000 frank. Dit doordat elke
schenking van 4 miljoen frank juridisch gezien een schenking is van 2 miljoen
frank van vader en 2 miljoen frank van moeder. De schenkingsrechten op 2 miljoen
frank bedragen 85.000 frank.
Grond en
woning
Het verdient aanbeveling de techniek van de periodieke schenkingen vooral te
gebruiken voor gronden en woningen. Gronden worden best zoveel mogelijk
buiten de vennootschap gehouden. Ze zijn immers niet
afschrijfbaar. Bovendien zullen ze in normale omstandigheden alleen maar in
waarde stijgen, wat aanleiding zal geven tot een meerwaardebelasting bij de
onttrekking ervan aan de vennootschap.
Ook voor woningen werd de patrimoniumvennootschap door de
wetswijziging van maart ‘94 minder aantrekkelijk: het
inbrengrecht is verhoogd van 0,5% tot 12,5%.
Voor bedrijfsgebouwen (inbrengrecht is 0,5%) kan men de patrimoniumvennootschap
voluit blijven aanprijzen.
Voorbehoud van
vruchtgebruik
Zelfs al is in het kader van successieplanning de periodieke schenking
fiskaal interessant, men kan zich voorstellen dat de ouders niet voortijdig
afstand willen doen van hun eigendom.
Een mogelijke oplossing: de ouders schenken hun onroerende goederen met
voorbehoud van vruchtgebruik. De kinderen verwerven dan
alleen de blote eigendom, het vruchtgebruik blijft bij de ouders. Op die
manier maken de ouders aanspraak op alle opbrengsten van de geschonken
goederen. Bij overlijden van de ouders worden de kinderen volle eigenaars van
rechtswege (automatisch), d.w.z. zonder de noodzaak van enige wilsuiting of
overeenkomst.
Successierechten zijn niet meer
verschuldigd doordat reeds in een vroeger stadium
schenkingsrechten werden betaald. Deze rechten zijn
overigens dezelfde voor schenkingen van de volle eigendom en schenkingen waarvan
het vruchtgebruik wordt voorbehouden. Bij een schenking van de blote eigendom
zijn dus de schenkingsrechten verschuldigd op de waarde van de volle
eigendom.
Medeëigendom
Een fiskaal voordelige overdracht van onroerend goed naar de volgende
generatie kan nog op een andere wijze gerealizeerd worden. Met name via de
rechtsfiguur "onverdeelde eigendom". Als de ouders samen met de kinderen een
onroerend goed aankopen, zijn ze stuk voor stuk onverdeelde medeëigenaars. Ze
kunnen overeenkomen dat enkel de ouders het beheer en de opbrengsten van de
goederen toekomt, ook al zijn die slechts voor een beperkt percentage
medeëigenaars.
Als de ouders nog tijdens hun leven afstand doen van hun
onverdeeld aandeel, is op de waarde van dit deel slechts 1% registratierecht
verschuldigd. Op voorwaarde dat dit gebeurt ten bezwarende titel (lees: tegen
vergoeding). Vindt deze afstand plaats naar aanleiding van hun overlijden,
dan zal het onverdeeld aandeel tot de nalatenschap behoren. Maar in het kader
van de successieplanning kan men dit aandeel van de ouders beperkt houden,
zonder dat dit hun recht om de goederen te beheren en de inkomsten ervan op te
trekken hypothekeert.
|