Huwelijkscontracten
Het huwelijk is bovenal een wettelijke aangelegenheid en
daarover bestaan dan ook heel wat wetteksten. Vaak zijn ze zo
complex dat een bezoekje aan de notaris of een ander jurist u
wellicht een onaangename verrassing kan besparen. Hij zal u
uitleggen hoe het wettelijk stelsel in elkaar steekt en dat u
de mogelijkheid heeft om een huwelijkscontract op te maken.
Wettelijk stelsel
Dat stelsel is van toepassing als u
besluit geen huwelijkscontract te sluiten met uw partner. Dat
stelsel regelt de scheiding van goederen.
- Scheiding van de respectieve goederen van de
echtgenoten
Die goederen zijn alles (aankopen, erfenissen of schenkingen) wat u en uw
partner bezitten vóór het huwelijk. De bepaling slaat ook op goederen die een
van beide echtgenoten heeft gekocht en waarvan hij of zij de eigendom kan
bewijzen. Elke echtgenoot beheert zijn eigen vermogen.
- Gemeenschap van goederen
Gemeenschappelijke goederen zijn:
- Het loon van de respectieve echtgenoten
- Inkomsten uit eigen vermogen
- Schenkingen aan de echtgenoten
- Goederen waarvan geen van beide echtgenoten de eigendom kan bewijzen
Die punten zijn alleen belangrijk wanneer een jurist een dossier moet
beheren in verband met schulden, een echtscheiding of een erfenis.
Het gezamenlijk akkoord van beide echtgenoten is vereist in volgende
gevallen:
- De verkoop, aankoop of hypotheek van een onroerend goed leningen
- De schenking van een gemeen goed
- De ondertekening of opzegging van een huurovereenkomst van meer dan 9 jaar
- De ondertekening van een handelshuurovereenkomst
- De ontvangst van inkomsten uit een gemeen onroerend goed
- De aanvaarding of weigering van een legaat aan de gemenschap
De wet bepaalt dat alle andere handelingen door de echtgenoten ter goeder
trouw worden uitgevoerd. In het geval een van beiden officieel wordt erkend als
een slechte beheerder van de gemeenschappelijke goederen, kan een rechtbank de
volle bevoegdheid aan de andere echtgenoot toekennen en zelfs een scheiding van
goederen uitspreken.
- Schulden
We maken een onderscheid tussen gemeenschappelijke en eigen schulden. Zoals
de naam het al aangeeft, worden sommige schulden aangegaan in overleg tussen de
echtgenoten, terwijl andere een individuele beslissing zijn.
Persoonlijke
schulden kunnen nooit op uw echtgenoot verhaald worden en u betaalt ze met uw
eigen inkomsten (of eigen bezittingen). Gemeenschappelijke rekeningen mogen dus
niet gebruikt worden om individuele schulden af te lossen, tenzij u uw eigen
vermogen op zo'n rekening heeft gezet.
Met uw gemeenschappelijk vermogen kunt u gemeenschappelijke schulden
aflossen. Een voorbeeld: het bedrijf van uw echtgenoot wordt failliet verklaard,
toch komen uw goederen niet in aanmerking voor een eventuele schuldaflossing. In
de praktijk is het uiteraard moeilijk om het onderscheid te maken. Daarom raden
we u aan alle schriftelijke bewijzen van uw aankopen en investeringen bij te
houden.
Meent u dat dergelijke zaken uw huwelijksgeluk kunnen verstoren, ga dan
meteen naar een notaris. Beter een goed opgemaakt contract, dan een onontwarbaar
kluwen.
Huwelijkscontract
Dat contract is voornamelijk bedoeld als exhaustieve lijst van wat gemeen
goed is en wat eigen vermogen is. In dat contract kunt u ook vastleggen welke
tijdens het huwelijk gekochte goederen bestemd zijn als gemeen goed en hoe ze
eventueel verdeeld worden bij een scheiding of een overlijden.
Aanstaande
bruidspaartjes mogen zich niet laten meeslepen in de roes van het op stapel
staande huwelijksfeest. Een scheiding overkomt niet alleen anderen en het is
ongetwijfeld verstandiger om het ergste te voorzien en het beste te beleven. Een
notaris kan u adviseren in de vele bestaande huwelijkscontracten. Na een grondig
onderzoek van uw situatie (voornamelijk beroepssituatie) kan hij een optimaal
contract opstellen, een contract dat beide partijen het beste garandeert bij een
eventuele scheiding.
Op dat vlak is de wet verbazend flexibel. Elk huwelijkscontract kan naar
eigen wensen worden opgesteld. Een voorbeeld:
- Gemeenschap beperkt tot "goederen staande het huwelijk
gekregen"
Dergelijk contract wordt voorgesteld aan koppels waarvan geen van beide
partners een risicovol beroep wil beginnen. Ondertekent u geen specifiek
contract bij een notaris, dan zijn trouwens die bepalingen automatisch van
toepassing. Het grondbeginsel is heel eenvoudig: alle goederen gekocht vóór het
huwelijk zijn eigen vermogen, alles wat tijdens het huwelijk werd gekocht, maakt
deel uit van de gemeenschap.
Bij een overlijden worden alle goederen van het koppel in twee gelijke
delen verdeeld. Sommige wettelijke bepalingen laten toe om van deze regel af te
wijken. Zo kunt u bij een overlijden alles overmaken aan de overledene
echtgenoot of een schenking onder levenden regelen als er geen rechtstreekse
afstammelingen zijn. Dankzij een gewone aangifte bij de notaris kan een
echtgenoot goederen uit de gemeenschap nemen vóór ze wettelijk wordt verdeeld.
- Universele gemeenschap
Alle goederen gekocht vóór of na het huwelijk maken deel uit van de
gemeenschap. Ze worden dus door de wet beschouwd als deel uitmakend van de
eigendom van het koppel. Vanuit dat standpunt komt het volledige vermogen aan de
langstlevende echtgenoot toe. Uiteraard wordt dit contract vooral gekozen door
oudere echtgenoten die geen kinderen (zullen) hebben.
- Scheiding van gemeenschap
Elke echtgenoot staat alleen in voor zijn goederen, inkomsten en schulden.
Alle aankopen, verkopen en leningen kunnen beslecht worden zonder de toestemming
van de echtgenoot. Schulden die worden gemaakt om het gezin te laten
functioneren, moeten hoe dan ook gemeenschappelijk beheerd worden.
Dat stelsel wordt gekozen wanneer:
- Een van de echtgenoten wil starten met een zelfstandig of vrij beroep, een
zaak wil openen of een bedrijf wil oprichten
- De echtgenoten, in overleg, een zekere financiële onafhankelijkheid willen
behouden
U moet evenwel weten dat geen van beide echtgenoten dergelijke
bescherming geniet bij scheiding of overlijden. De notaris zal een scheiding van
goederen beperkt tot "goederen staande het huwelijk gekregen" aanbevelen om de
overlevende een minimale bescherming te verzekeren.
Wanneer dergelijke schikkingen worden getroffen, moet elke echtgenoot
uiteraard alle facturen bijhouden om de eigendom van hun aankopen te bewijzen.
Kunt u een huwelijksstelsel wijzigen tijdens het huwelijk?
Het antwoord luidt overduidelijk "ja". Geen van de voorgestelde stelsels is
onherroepelijk. Een duidelijke uitleg aan de notaris (bijvoorbeeld omdat een van
beide partners een risicovol beroep wil beginnen) volstaat om een contract met
universeel stelsel om te zetten in een scheiding van goederen. De
overeenstemmende notariële akte wordt voorgelegd aan een rechtbank die zal
nagaan of de nieuwe bepalingen de belangen van de familie niet benadelen.
U kunt er niet omheen: de wet vergezelt u van het begin tot het einde van
uw huwelijk. Denk evenwel niet dat u constant in het oog wordt gehouden en dat
wettelijke bepalingen per definitie nadelig zijn als u beslist om te scheiden.
Rechters en notarissen zijn er om u uw rechten en plichten uit te leggen. Het
kan nooit kwaad om op hen een beroep te doen.
IN HET KORT
Net zoals alles in het leven, houdt ook het huwelijk rechten en plichten
in die logischerwijze resulteren in verplichtingen en verbodsbepalingen. Daarmee
geen rekening houden, kan u in gerechtelijke moeilijkheden brengen.
Drie huwelijkscontracten (achteraf wijzigbaar) worden voorgesteld door
een notaris:
- Gemeenschap beperkt tot goederen "staande het huwelijk gekregen"
- Universele gemeenschap
- Scheiding van goederen
Doet u geen beroep op de diensten van een
notaris, dan valt u automatisch onder het wettelijke
stelsel. Uw huwelijkscontract kan op elk moment
aangepast worden. U hoeft alleen aan te kloppen bij een
notaris die alle wettelijke stappen zal regelen. |
|